ตอนที่ 10 - กลุ่มดาวนายพราน ภาค 2

Details

โอซิริส กับ ไอซิส - อี. อี. บาร์นาร์ด

ตอนที่สิบนี่นึกว่าจะไม่ได้ทำออกมาเสียแล้ว งานยุ่งจนจัดเวลาไม่ลงตัว คุณภาพเสียงคราวนี้เลยหลากหลาย เพราะอัดเสียงในห่างกันหลายเดือน ทั้งยังรีบทำให้เสร็จ กลัวไม่ได้เอาขึ้นเว็บ และก็ขออภัยสำหรับผู้ใช้ Firefox 3 กับ Opera ที่หน้าเว็บสับสนมากสำหรับบราวเซอร์ทั้งสองตัวนั้น ขณะนี้แก้ปัญหาได้แล้วครับ

ร่วมหกเดือนห่างหายไม่ไขขาน
เรื่องนายพรานค้างอยู่ไม่รู้จบ
อยากจะเล่าตอนใหม่ให้ครบครบ
แต่งานล้นท้นทบเกินกำลัง
บัดนี้พร้อมจะนำเสนอเรื่องโอซิริส
กับไอซิสเทวีมีมนตร์ขลัง
อีกประวัติบาร์นาร์ดผู้โด่งดัง
ด้วยมุ่งหวังเผยแพร่แผ่ตำนาน

กลุ่มดาวนายพรานในสายตาของชาวไอยคุปต์ (อียิปต์โบราณ) คือองค์เทพเจ้าโอซิริสผู้ครองปรโลก ซึ่งในตำนานเรียกว่า ดูอัต เทพองค์นี้มาเป็นคู่กับเทวีไอซิส ทั้งสององค์เป็นพี่น้องกันมีสถานะเป็นเทพมาตั้งแต่ต้น ได้ครองครองดินแดนไอยคุปต์ในฐานะกษัตริย์ที่เป็นเทพเจ้า ดาวของเทวีไอซิสคือดาวซิริอัส ในกลุ่มดาวหมาใหญ่

ตำนานกล่าวว่าเทพโอซิริสถูกเทพเซ็ตผู้เป็นน้องชายประหารด้วยการขังให้ตายในโลงศพ ต่อมาถูกเทวีไอซิสชุบขึ้นใหม่ แล้วจึงเสด็จไปครองปรโลก ด้วยเหตุนี้ รูปของเทพโอซิริสจึงเป็นรูปเทพที่ห่อหุ้มวรกายแบบมัมมี่ สีกายเขียวเหมือนศพ

ส่วนเทพเซ็ตนั้นมีเศียรเป็นรูปสัตว์ แต่ไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าเศียรเป็นสัตว์อะไร แต่หูเป็นเหลี่ยม ศิลปิน วัชรพงศ์ เตชะไพบูลย์ เลยวาดภาพประกอบตอนสำคัญออกมาอย่างที่เห็น

นอกจากหมายถึงกลุ่มดาวนายพรานแล้ว เทพเจ้าโอซิริสยังหมายถึงน้ำ ความอุดมสมบูรณ์ และแม่น้ำไนล์ด้วย ชาวอียิปต์โบราณยินดีต่อฤดูน้ำหลากของแม่น้ำไนล์ ซึ่งพาความอุดมสมบูรณ์มาสู่ดินแดนไอยคุปต์ เท่ากับการฟื้นคืนของเทพโอซิริสในแต่ละปี เทวีไอซิสเป็นผู้ประกาศการมาถึงของเทพเจ้า เมื่อดาวซิริอัสของเทวีขึ้นก่อนดวงอาทิตย์เป็นครั้งแรกหลังจากหายไปจากท้องฟ้าไปเป็นเดือน

**********

การขึ้นก่อนดวงอาทิตย์นี้ภาษาอังกฤษเรียกว่า heliacal rising ซึ่งความสำคัญมากสำหรับดาราศาสตร์ในสมัยโบราณ และเหตุที่ดาวหายไปจากท้องฟ้า เป็นเพราะโลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ จะมีบางช่วงที่ดาวขึ้นและตกพร้อมดวงอาทิตย์ ทำให้ถูกแดดกลบแสงจนมองไม่เห็น แต่ดาวจะขึ้นเร็วกว่าเดิม 4 นาทีทุกวัน ในที่สุดจะมีเวลาขึ้นก่อนดวงอาทิตย์จนได้ ดังในภาพประกอบ

**********

วัตถุน่าสนใจในกลุ่มดาวนายพราน นอกจากดาวฤกษ์แล้ว ยังมีเนบิวลาสว่าใหญ่ เนบิวลาหัวม้า และบ่วงบาร์นาร์ด

อีกครึ่งหนึ่งของตอนนี้เป็นเรื่องของเจ้าของชื่อบ่วง คือนายเอ็ดวาร์ด อีเมอร์สัน บาร์นาร์ด หรือ อี. อี. บาร์นาร์ด นักดาราศาตร์ผู้บุกเบิกการถ่ายภาพดาราศาสตร์ และนักสังเกตการณ์ชั้นเยี่ยม เขาขวนขวายเรียนด้วยตนเอง จากความรู้เท่ากับศูนย์จนเป็นนักดาราศาสตร์คนสำคัญของโลก เป็นชีวประวัติที่น่าศึกษาอย่างยิ่ง

ข้อมูลเพิ่มเติม - เกี่ยวกับผลงานอื่นๆ ของบาร์นาร์ด และดาวบาร์นาร์ด ผลงานการค้นพบชิ้นสำคัญอีกอย่างหนึ่งของบาร์นาร์ด เชิญชมได้ที่เว็บ ศูนย์รวมความรู้ สำนักกิจการอวกาศแห่งชาติ

(ภาพ เทพโอซิริส ได้จาก Wikipedia)

(ภาพ เทวีไอซิส ได้จาก Wikipedia เป็นรูปจากพิพิธภัณฑ์ ที่เมืองคาร์นัก)

(ภาพ วาระสุดท้ายของโอซิริส โดย วัชรพงศ์ เตชะไพบูลย์)

(ภาพ เนบิวลาสว่างใหญ่ จาก http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2006/01/)

(ภาพ เนบิวลาหัวม้า จาก http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2001/12/image/a )

(ภาพ กลุ่มดาวนายพรานและบ่วงบาร์นาร์ด จาก Photo Gallery of whwang)

(ภาพ อี. อี. บาร์นาร์ด ได้จาก Wikipedia)

ดาวน์โหลดตอนที่ 10

images/stories/tales_pix/Standing_Osiris_edit1.svg.png

เทพโอซิริส
(คลิกที่รูปเพื่อดูรูปใหญ่)

images/stories/tales_pix/Isis.jpg

เทวีไอซิส
(คลิกที่รูปเพื่อดูรูปใหญ่)

images/stories/tales_pix/OsirisEnd.jpg

วาระสุดท้ายของเทพโอซิริส เทพเซ็ตเตรียมปิดฝาโลง
(คลิกที่รูปเพื่อดูรูปใหญ่)

images/stories/tales_pix/heliacal_rising.png

การโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ ทำให้ดาวขึ้นก่อนดวงอาทิตย์ หลังจากมองไม่เห็นไประยะหนึ่ง
(คลิกที่รูปเพื่อดูรูปใหญ่)

images/stories/tales_pix/Orion_Nebula.jpg

เนบิวลาสว่างใหญ่ในกลุ่มดาวนายพราน
(คลิกที่รูปเพื่อดูรูปใหญ่)

images/stories/tales_pix/horsehead.jpg

เนบิวลาหัวม้าในกลุ่มดาวนายพราน
(คลิกที่รูปเพื่อดูรูปใหญ่)

images/stories/tales_pix/Orion_BarnardsLoop.jpg

ภาพถ่ายกลุ่มดาวนายพราน เห็นบ่วงบาร์นาร์ดและส่วนหนึ่งของเมฆโมเลกุลเป็นสีแดงเรื่อได้อย่างชัดเจน
(คลิกที่รูปเพื่อดูรูปใหญ่)

images/stories/tales_pix/barnard_03.jpg

อี. อี. บาร์นาร์ด นักดาราศาสตร์ผู้บุกเบิกการถ่ายภาพดาราศาสตร์
(คลิกที่รูปเพื่อดูรูปใหญ่)

   
© ALLROUNDER